Belmont Forum'un Climate, Environment and Health 2 (CEH2) çağrısı kapsamında desteklenen SOLVE, “Participatory pathways for resilient, healthy, prosperous, and equitable food and land systems under climate change” (İklim Değişikliği Altında Dirençli, Sağlıklı, Müreffeh ve Adil Gıda ve Arazi Sistemleri İçin Katılımcı Yolaklar) başlığıyla yürütülen uluslararası ve disiplinler arası bir araştırma projesidir. Proje, iklim değişikliği, çevre ve sağlık arasındaki karmaşık ilişkileri One Health (Tek Sağlık) yaklaşımı çerçevesinde ele almaktadır.
SOLVE; iklim değişikliğinin gıda üretimi, arazi kullanımı, ekosistemler ve insan refahı üzerindeki birbiriyle bağlantılı etkilerini değerlendirerek, özellikle iklim değişikliğine karşı hassas bölgeler ve topluluklar için dirençli, sağlıklı, müreffeh ve adil gıda ve arazi sistemlerinin geliştirilmesine yönelik katılımcı uyum yol haritaları oluşturmayı hedeflemektedir. Projede yerel paydaşlarla birlikte geliştirilen senaryolar, iklim aşırılıklarının gelecekte oluşturabileceği risklerin değerlendirilmesi ve uzun vadeli gıda ve arazi kullanım planlamasına entegre edilmesi amaçlanmaktadır.
Mayıs 2025'te başlayan ve üç yıl sürmesi planlanan SOLVE, Fransa, Norveç, Türkiye, Etiyopya, Arjantin, Kolombiya, Meksika, Hindistan ve Nepal'den araştırmacı ve kurumların yer aldığı geniş bir uluslararası araştırma ağına sahiptir. Projenin bilimsel ortakları arasında SDSN/FABLE Consortium, CICERO, INRAE, Bahçeşehir Üniversitesi Sürdürülebilir Gıda Sistemleri Uygulama ve Araştırma Merkezi (BAU SUGAM), Pontificia Universidad Javeriana, Fundación Bariloche, Alliance of Bioversity International and CIAT, Policy Studies Institute, Universidad Iberoamericana ve Southasia Institute of Advanced Studies gibi kuruluşlar bulunmaktadır.
SOLVE'nin uluslararası yapısı, Belmont Forum üyesi farklı fon kuruluşlarının ortak desteğiyle oluşturulmuştur. Projenin fonlama yapısında Fransa Ulusal Araştırma Ajansı (ANR), Norveç Araştırma Konseyi (RCN) ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) yer almaktadır. Projenin ilk planlama aşamasında Future Earth (FE) ve Inter-American Institute for Global Change Research (IAI) de fonlama yapısında yer almış; ancak 2025 yılında ortaya çıkan bütçe değişiklikleri nedeniyle bazı ülkelerdeki ortakların katılımı ayni katkı modeliyle devam etmiştir.
Projenin Türkiye ayağı TÜBİTAK 224N531 numaralı proje kapsamında desteklenmekte olup, İstanbul Teknik Üniversitesi yürütücülüğünde gerçekleştirilmektedir. Doç. Dr. Tefide Kızıldeniz Gürbüz'ün ise proje çalışmalarına 30 ay süreyle araştırmacı olarak katkı sağlaması planlanmaktadır.
Doç. Dr. Gürbüz, proje kapsamında iklim değişikliği ve tarımsal üretim sistemleri konusundaki uzmanlığı doğrultusunda özellikle iklim streslerinin tarımsal üretim üzerindeki etkileri, iklim dirençli tarım, bitki fizyolojisi, su yönetimi ve sürdürülebilir üretim sistemleri konularındaki çalışmalara katkı sağlayacaktır.
Türkiye, SOLVE projesinin temel vaka çalışma alanlarından birini oluşturmaktadır. Türkiye vaka çalışmasında iklim değişikliğine bağlı yağış düzensizlikleri, kuraklık ve diğer iklim aşırılıklarının tarımsal üretim üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi; özellikle ülkenin gıda güvenliği açısından stratejik öneme sahip üretim sistemlerinin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılmasına yönelik çözüm yollarının geliştirilmesi hedeflenmektedir. SOLVE'nin Türkiye bilgi notunda özellikle değişen yağış rejimlerinin tarımsal takvimi, tane dolumunu, ürün verimi ve kalitesini etkilediği ve bu durumun gıda güvenliği açısından risk oluşturduğu vurgulanmaktadır.
Doç. Dr. Tefide Kızıldeniz Gürbüz'ün SOLVE araştırma ekibine katılımı, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesinin iklim değişikliği, iklim dirençli tarım ve sürdürülebilir gıda sistemleri alanındaki bilimsel çalışmalarının uluslararası ve disiplinler arası bir araştırma ağıyla buluşmasına katkı sağlayacaktır. Proje kapsamında elde edilecek bilgi ve deneyimin, iklim değişikliğine uyumlu tarımsal üretim stratejilerinin geliştirilmesine ve geleceğin daha dirençli ve sürdürülebilir gıda ve arazi sistemlerinin oluşturulmasına katkı sunması beklenmektedir.
SOLVE – Belmont Forum proje sayfası: https://belmontforum.org/archives/projects/system-adaptation-for-onehealth-under-climate-change-for-vulnerable-groups-and-ecosystems/?utm_source=chatgpt.com
SOLVE Türkiye vaka çalışması: https://fableconsortium.org/media/images/Docs/2025-solve-case-study-turkiye.pdf?utm_source=chatgpt.com